Posted on Leave a comment

3 gratis e-kurs til dei første 500

Endre Praksis jobber vidare med e-kursportalen om bruk av digitale reiskap i undervisning og opplæring.

Dei fleste kursa er skular og barnehagar som har hatt spesifikke ynskje, vi har laga e-kurs som alle tilsette har fått tilgong til. Etterpå arrangerte vi oppfølgingswebinar. Vi kalla det omvendt kompetanseheving ettersom modellen baserer seg på omvendt undervisning / flipped classroom.

Målet er å bygge opp ein portal, med autentiske kurs som tar føre seg korleis ein kan jobbe med digitale reiskap i oppvekstsektoren. Så langt har vi kurs på Teams, OneNote, digitalpedagogikk og modellar, Presenter10 for Prowise-skjermar og barnesikring av bornets “dings”. Alle desse er testa på sluttbrukar og gjennomført som skildra over. Dette er større kurs som passar for ein heile organisasjonen.

Inn i mellom har vi laga litt mindre e-kurs som har vore meir tilsikta enkeltpersonar. Eksempel på dette er korleis bruke nettlesaren Chrome på ein effektiv måte, tips til å lage artige oppgåverom i OneNote, programvare for aktiv uteundervisning og idear til korleis ein kan lage levande, dynamiske årsplanar med innebygde ferdige opplegg.

Desse mindre kursa gir vi vekk til dei første 500 no. Dei som har lagt igjen e-posten sin på www.endrepraksis.no har allereie fått tilbod, men der er framleis ledige plasser igjen blant dei 500 tilgjengelege. Dei ligg under ein samleserie med Tips og triks

Du finn gratistilbodet ved å gå inn på heimesida til Endre Praksis på www.endrepraksis.no og enten skroller deg heilt ned på sida (sjå bilete) og trykke på “få tilgong til tre gratis e-kurs”,

Alternativ 2 er å gå til fana “tips og triks” (sjå bilete). Der ligg og ein ny og forbetra versjon av den populære digitale lærarplanleggaren som er bygd opp for OneNote. Denne er sjølvsagt òg gratis!

Kva ynskjer du hjelp til? Vi kan lage e-kurs om det. Skriv gjerne til post@endrepraksis.no eller kommenter i innlegget.

For å få tilsendt tips, triks og gode tilbod først, hugs å legg igjen e-posten din på www.endrepraksis.no

Posted on Leave a comment

Teknologi i klasserom

Det handler om å vere smart. Smart i korleis ein starter, smart i korleis ein bruker og smart ein evaluerer. Er ein det, kan ein oppnå meiningsfull bruk i klasserommet.

Respons har over ein periode via mykje tid til å undersøkje nett det. Eit prosjekt mellom Lesesenteret og ein kommune fulgte og studerte ein kva som skjer når der er 1:1 løysing med bærbar eining på pr. elev i perioden 2014-2017. Mykje av inspirasjonen til teksten kjem frå denne undersøkinga og er henvist til og kjelda nedst så du kan lese om du ynskjer.

Vil styrking av tilgong på digital ressurs bidra til å fornye undervisningspraksis?

Deltaking og deling er pedagogiske kjerneverdiar som lett lar seg overføre med bruk av digitale reiskap. Men det må gjerast smart, og med ein plan. Eg har liten tru på at setninga “her er ein digital dings, no blir alt bra” nokon sinne kjem til å bli bra. Nei, ein må vere kloke. Ein må gjere heimearbeidet sitt. Og praktisere det vi seier til ungane, “om du jobber med dette, så løsner det” – kanskje vi skal følge eigne råd?

Dei fleste arena setter sin lit til teknologien, men klasserommet er moglegeins framleis kanskje unntaket? Det blir trekt fram to omgrep, “teknologioptimisten” og “teknologipessimisten”. Den spenner seg frå “teknologi er løysinga på dei fleste utfordringane” til “teknologi vil gå på bekostning av den tradisjonelle undervisninga” (Rongved, 2018).

Er vi framleis i ein enten-eller verd? Så klart vil der vere endring i prakis, så klart må ein endre praksis, når reiskapa forandrar seg. Ta snekkeren som fekk spikerpistol, han står ikkje å dundrer med skaftet på spikeren for å få den i veggen? Det skulle tatt seg ut.

Introduksjonen – utrullinga

Her ligg mykje av nøkkelen til suksess eller ikkje. All endring vil stort sett vere ledsaga av kaos. Kaoset oppstår av usikkerhet og nysjerrighet. Det er heilt naturleg. Når borna skal sykle for første gong, så er der kaos. Kaos fordi ein er redd for at det kjære vi har skal skade seg, kaos fordi kompetansen til den som utfører er låg og fordi vi ikkje veit konsekvensen av kva vi held på med. Slik er det med innføring av digitale reiskap for å lære med og. Men vi øver. Og aksepterer, at vi øver, “om du jobber med dette, så løsner det” hugser du?

Dialogen

Dialogen mellom elev-lærer og elev-elev er viktig. Der er vi alle einig trur eg. Munnlege samtalar, relasjonsbygging, tilbakemelding, rettleiing, prosessorientert metode, samarbeid, deling.. Alt dette bygger kompetanse, relasjon og utvikling. Med digitale reiskap vil dialogisk aktivitet utvide seg, informasjonssøke, samtale om funn, vurdere “fake news” vs haldbare funn, samarbeid, rask respons, bruke eiga stemme, tankekart for å synleggjere den totale kompetansen omkring eit tema i klassen. På denne måten er elevane med å definere nivået dei er på, og er dermed med å påverkar nivået av undervisning.

Gjennom samskrivingsreiskap vil ein som lærar enkelt kunne vere tilstade under sjølvse produksjonen, i staden for å alltid ligge bakpå med å sei kva som fungerer og ikkje. Når eg ser ein elev formulere seg, live, og kommenterer i lag med eleven, så har vi òg ein dialog, ein dialog der eleven er med og gjer justeringar og er motivert for det.

Digital dialogisk aktivitet

Tilgong

48 % av kommunane har gjort politisk vedtak om 1-1-løysing for ungdomstrinnet.
Barneskulen ligg bakpå med 25 % på 1.-4., og for 5.-7. med 29 %. Isolerer ein til dei kommunene som har vedtatt 1-1-løsning for ungdomsskolen, er der tendens til at vedtaket får ringverknad for barne- og mellomtrinnet. I kommunene som har digitalisert ungdomsskulen, er det innført vedtak om 1:1-løsning på 48 % av barnetrinnene og 57 % av mellomtrinnene. Altså er tala der det er satsa på ungd.skule dobbelt så høge (Skaftun og Brønnick 2018).

Nytteverdi

Undersøkinga viser positiv haldning til digitalisering blant skuleeigar og. Om teknologi har plass i framtida i skulen svarer 67% av eigarane at det er lurt med ein enhet til kvar elev, 56% for 1:1 løysing. Faktisk kun 2% svarer at 1:1 løysing utfordrar grunnverdiane i skulen og 1% at det å gi elevane kvar sin enhet skaper fleire problem enn det løyser (Skaftun og Brønnick 2018).

“Ein les dårleg på skjerm”

Her er det rom for mange gode diskusjonar. Og ikkje minst, ganske mange enkle tolkingar som vi støtter oss på, fordi vi “trur” og “ynskjer” at ting skal vere som dei har vore. Det motsette av å endre praksis. Meiningar skal det vere, det er bra det, men forsking må få uttale seg og. Så må ein forstå at i all forsking er det kun faktorar som er observert. I det du setter to faktorar saman, vil den eine påverke den andre. Her har vi “trudd” mykje, uten å forstå kva vi ser.

Læringsutbytte er djupnelæring og problemløysing, i alle fall blir det sentrale omgrep når ein skal snakke om læringsutbytte i dagens skule, og neste åra med Fagfornyinga. Element for å oppnå dette er kreativitet, kollaborering, kommunikasjon og kollaborering. Ein skal vere produsent av eigen kunnskap, framfor konsument, ikkje reprodusere innhaldet i læreboka. Vakre ord, så lett å gjere, så vanskeleg å forstå korleis med gårsdagens praksis i bakhovudet?

Skjermlesing vs papirlesing er ein anna debatt. Ber vi alle som gjennomfører undersøkinga å lese på papir? Eller skjerm? Det vil sjølvsagt påverke resultata! Der er funn som kan tilseie at skjermlesing ikkje er optimalt, når testen blir gjort på papir, men så er det tolkinga av data då. Der kan vere signifikante funn (ikkje tilfeldige), men låg statistisk effektstorleik. Funn kan vere “ikkje tilfeldig”, men ha liten praktisk betydning likevel. Oppføgingsstudie som vart gjort der elevar leste på iPad i staden for papir vart gjort, og gjett kva? Forskjellane (dei signifikante verdiane) forsvann. Faktisk var det positiv haldning til å lese på skjerm (Skaftun og Brønnick 2018) !

Vi må vurdere korleis vi tolker resultat, i staden for å vere bastant – i fare for å vere bastant på nett det.

“Ein lærer med blyant”

Her får vi nok same resultat som over. Om vi lærer betre med blyant, handler stort sett om undersøkingar der vaksne skal lære seg og skrive og hugse bokstavar i eit framand alfabet. Då får vi feil verdiar, eller resultat dit etter. Dei som øvde med blyant gjorde det betre enn dei på tastatur riktignok, aktivering av språksenteret (Brocas-senteret) var meir aktivert med blyant. Så då er det klart då? Blyant er betre?

Men kva om ein ser litt vidare og breiare på den pedagogiske skriveforskinga der ein utelukka ser på kontekstuelle forhold, men neglisjerer dei individuelle, psykologiske, fysiologiske, sansemotoriske og fenomenologiske forholda? Er dei forska godt nok på? Nei, vi ser utelukka på språksenteret og dets aktivering.

MEN;

Er det gitt at om språksenteret er meir aktivert, at du lærer betre? Det er streng tatt kun kodemestring, reproduksjon, og har lite med omgrepet læring slik ein som pedagog skal forholde seg til det. I alle fall slik Fagfornyelsen setter fokus på omgrepet læring. Kodemestring er reproduksjon. Konsument av læring, ikkje produsent. Eg trur på ein gyllen middelveg.

Skaftun og Brønnick (2018) skriv det så fint

“Hvis skolen blir et museum der elever rustes til et liv i utstillingsmontrene, men ikke til en videre utdanning og arbeidsliv som er gjennomdigitalisert, har vi feilet”.

Vi må endre praksis

Tolmod er ein dyd. Vi må tilpassa oss “the internet of things” og den digitale tidsalderen, der jobber som bornet i barnehagen skal ha, ikkje er oppfunne enno. Digitale reiskap er, og må, og skal bli ein endringsagent (Rongved-2, 2018).

Utrulling er hengivenhet, kaos, feil, læring, som skaper avsmak og føresette og lærarar, samt frustrasjon og støy. Heilt naturleg. Vi endrar praksis. Få “liker” det.

Implementering er der nye normer og regler, metodar og strategiar blir innarbeida. Der kompetansen til lærar og elev aukar og produksjon av læring er i fokus framfor konsum.

Orden er endring av praksis er blitt etablert praksis og tar igjen teknologien. Der systemnivået er plastisk og forandra og hensiktsmessig bruk.

T-T-T, men det betyr ikkje at det går adundas fordi vi ikkje veit resultatet. Når gjer vi eigentleg det?

Endre praksis, med Endre Praksis

Kjelder:

Elisabeth Rongved (2018): Egen PC til hver elev kan gi nye muligheter i undervisningen. https://lesesenteret.uis.no/forskning/forskningsprosjekter/respons/aktuelt/egen-pc-til-hver-elev-kan-gi-nye-muligheter-i-undervisningen-article120250-14073.html?articleID=120250&categoryID=14073

Elisabeth Rongved-2 (2018): Elevene må få tilgang på teknologi i klasserommet. https://lesesenteret.uis.no/forskning/forskningsprosjekter/respons/aktuelt/elevene-ma-fa-tilgang-pa-teknologi-i-klasserommet-article120192-14073.html?articleID=120192&categoryID=14073

Skaftun og Brønnick (2018): Stener kan ikke flyve https://lesesenteret.uis.no/blogg/stener-kan-ikke-flyve-om-digitalisering-av-skolen-article124347-22354.html?articleID=124347&categoryID=22354

Posted on Leave a comment

Kompetanseheving trengs for å bruke teknologi i klasserommet / læringsrommet

Eg har blitt utfordra på å skrive ned nokon tankar angåande bruk av teknologi i klasserommet. Det er mange kjepphestar å ta tak i, fordommar, usikkerhet og uromoment. Og det er ein bra ting!

Sjå føre deg at du er rektor, du skal overbringe beskjeden: “Frå neste skuleår skal vi ha 1:1 iPad”.

Kva skjer trur du? Reaksjonane vil ikkje la vente på seg, nokon er gira. Nokon er villige. Nokon nektar.

Veldig, veldig enkelt ser det ca. slik ut hos dei fleste organisasjoner, spesielt i kommunal sektor som oppvekst. Nokon hoppar uti, tenkjer seg ikkje om. Dit skal eg, raskt! Nokon står på land og tenkjer, “hmm, kan hende dette er farleg. Er det ein hai foresten, eg blir med om andre overlever!” -og nokon klamrar seg fast til det første og beste som kan skape tryggleik, og har tenkt å bli der til det er over, for det pleier å gå over.

Alle er viktige! Kunsten er å få alle til å ynskje det same, og få tid til å tenkje. Så lenge det ikkje går over.

Korleis går du fram for å forstå kor samansett dette er?

Ein modell som kan vere god å starte med er Tpack modellen. Den er bygd opp av tre typar kunnskap som alle til saman viser pedagogens samansette kompetanse.
• (CK) er fagkunnskapen (Dei som klamrar seg fast)
• (PK) er den pedagogiske
kunnskapen (Dei som står)
• (TK) er den teknologiske
kunnskapen (Dei som sym)

Tpack modellen

Argh.. Enno ein modell? Ja..

(PCK) – pedagogisk fagkunnskap
(TCK) – teknologisk fagkunnskap
(TPK) – teknologisk pedagogikk kunnskap

Innerst finner vi punktet der alle desse tre kyrssar kvarandre. Og det er dit vi skal. For her finn vi kompetansen til alle i illustrasjonen over. Den som sym, den som står, den som nektar. Alle sin kompetanse tel, og er deretter viktig vidare! Alle spelar ei rolle. Greier du å kople alle saman om felles mål, der alle forstår at erfaringa til alle er viktig?

Når ein skal ta i bruk teknologi som er ny, er ofte målet å oppnå meir og / eller betre læring, -så må ein vite at dette utfordrar det som finnes frå før. Den eksisterande pedagogikken. Den vil konkurrere mot den innovative pedagogikken. Og dette er ikkje berre berre. Det tar tid…

Som pedagog skal vi vere dirigenten, ikkje komponisten. Men det er mange komponistar der ute. Enn kor fristande det er å skulle komponere heile læringsløpet, så er det langt frå målet. Enno mindre er det i fagfornyinga. Ved å legge meir om til digital læring, vil vi overlate komponeringa til den som skal lære, der vår viktigaste jobb er å vite korleis instrumenta fungerer og korleis vi dirigerer. Krumsvik (2014) seier det godt.

“Det kreves en utvidet forståelse av hva klasseledelse er i den digitale skolehverdagen, og en revitalisering av lærerens didaktikk”.

Skulle eg prøve å konkludere litt, så er ein avhengig av god gamaldags pedagogikk, for å lukkes med ny pedagogikk. Den som står og klamrer seg fast, er den beste på dette.

Kva ynskjer ein å oppnå med dei nye reiskapa?

Korleis skal ein oppnå det?

Kva er tidsplanen for det?

Klasseleiing vil stå fremst i det deigitale klasserommet, akkurat som det analoge klasserommet. Uten klasseleiing, synker utbytte av all undervisning. Positivt læringsmiljø og ro, samt pedagogens evne til å stimulere og motivere veit vi er sentrale faktorar. Men, korleis skal pedagogen meistre det, når reiskapa er ukjente? Det er som å leie skulemusikken, uten å kunne noter. Når pedagogen er usikker vil han bruke erfaringa si, erfaringa er frå i fjor, gå til plan B.

Kompetanseheving! Det er kun kompetanseheving som kan få pedagogen som klamrer seg fast, som eg så mange gonger må sei er viktig, at organisasjonen skjønner ein må legge til rette for at alle kan. Kompetanseheving vil gjere til at du får ut gullet frå dei som er skeptiske. Vi må respektere at det er pedagogen som får alt til å henge saman og er den viktigaste rolla i transformasjonen, pedagogen skal dirigere og legge til rette for at ein symfoni kan oppstå. Ein skal utvikle bruken av reiskap, det digitale er eit reiskap å lære av, ikkje med. Når vi er einige om det, er vi kome langt.

Når ein lærer at det digitale, enten det er iPad eller noko anna, kan gi større differensiering og støtte undervegs, er det ingen som trur det før ein ser det i praksis. Derfor må det felles kompetansehving til.

Det er tryggare å symje i lag enn å sjå nokon dumdristig hoppar ut i det.



Posted on Leave a comment

Kva skal skje i norsk skule no?

Fleire månadar har no segla forbi, eller rast? Nye måtar å tenkje på, ingen eksamen, digitalt veksande pedagogar og kollektivt ansvar for eleven si framtida. Vil vi setje spor i sein snø på våren eller kjem sola og visker det vekk før neste skuleår kjem?

Mange trur dette vil forandre korleis norsk skule er, for alltid. Det burde det. Eg vel faktisk å ta standpunkt tidleg, det burde! Alt nytt og altomfattande setter djupe spor, ofte, dessverre, berre for ei stund. Det er naivt å tru at ein berre skal sitte stille og vente på normalen. Normalen fører ikkje til utvikling, den fører til det same, som i går. Det funker kun om normalen er optimal. Kanskje skal vi prøve å unngå normalen innimellom, og tenkje det unormale? Endre praksis i grunn?

Chris Argyris og Donald Schön sine teoriar om enkelt og dobbelkretslæring kan høyres ut som noko som høyrer til under elektropensumet. Modellen seier at om ein organisasjon lærer og utviklar seg, så kan det skje med ulik intensitet. Logisk nok. Intensiteten derimot, kjem an på kva spørsmål ein stiller…

Enkelkretslæring er normalen, som nemnt over. Vi er gode på det. Eit problem er oppdaga, justere praksis for å skape forandring. Virker enkelt nok, men dette er kompliserte tankar om ein graver litt, så eg skal bryte det ned.

Du skal koke vatn, men vatnet kokar ikkje. Du ynskjer at vatnet skal koke. Du oppnår ikkje det resultatet du ynskjer, så justerer du framgongsmetode. Du skrur opp varmen. Det fungerte, du legg til ein ny metodikk ved å skru varmen høgt nok for å nå ynskja resultat i framtid dersom vatnet koker betre etter du fann det ut. Du vil fortsette med denne praksisen i framtida og endra praksis for å oppnå ynskja resultat. Det er normalen for læring. Høgare varme, raskare koking.

Dobbelkretslæring, det er noko heilt anna. Her stiller du deg kritisk eller spørjande til etablert praksis. Må vatnet koke? Må det vere varme? Kvifor gjer eg det på denne måten eller med dette utstyret? Vidare gjer du noko med dei grunnleggande føresetnadane og verdiane, lat oss sei at du investerer i induksjonskomfyr. Det grunnleggande spørsmålet du har stilt her, må det vere varmare for å koke raskare? I praksis er det slik at dobbelkretslæring oftare inntreffer når enkeltkretslæring gjev utilfredstillande resultat, kanskje du brant deg på raudglødande kjele?

Dette gjev oss eit problem i vår daglege praksis.

I skulen er vi ofte nøgd når vi har løyst problemet (les: enkelkretslæring), slik unngår vi transformasjonen (les: dobbelkretslæring).

Kilde: vipconsulting.no

La oss gå ut av kjøkkenet og inn i bilbransjen. Det er uklart om det stemmer, men Henry Ford skal ha blitt sitert på følgjande (her omsett til nynorsk) – “Om eg hadde spurt folk kva dei vil ha, ville dei svart ein raskare hest”. Eit glimrande eksempel på å sjå noko frå ein anna side, kvifor må ein transportere seg på ein hest? Her stiller Henry Ford spørsmål med etablert praksis. Resten av historia veit vi. Det er dobbelkretslæring.

Vidare inn i skulen då? Om ungane skal lære for framtida, skal vi berre pumpe inn office365, TEAMS, iPad, programvare, book creator, Showbie, Creaza, Salaby, Lesemeister, One Note, samskriving, videomøter og appar, så er vi rusta for framtida? Enkelkretslæring.

Vi skal ikke berre koke vatnet eller ri raskare på skulen, eller hive i gong bruk av digitale undervisningsreiskap fordi vi såg det fungerte bra dei siste månadane. Då vil vi drive enkelkretslæring og eigentleg kun røre oss minimalt fram. “(…) ein raskare hest“.

For å vere tydeleg, eg er stolt over norske pedagogar, som over natta vart fantastiske digitalpedagogar og verkeleg fekk vise kva kompetanse og tilpansningsdyktghet vi har. Vi burde vere stolte av kollegaen vår alle saman. Men John Dewey er inne på noko essensielt:

«If we teach today as we taught yesterday, we rob our children of tomorrow.» – John Dewey

Det store spørsmålet vi skal tygge oss inn i avslutninga av skuleåret 2019-2020 burde vere, kvar kan vi drive dobbelkretslæring? Kva har den siste tida utfordra oss på? Den framstormande digitale satsinga, 140 millionar i satsing frå stat vil ikkje sette spor, anna enn i snøen på våren! For å kome dit, at vi set spor når sola kjem, må vi først stille spørsmål med etablert praksis, som tilsynelatande fungerer, framfor å løyse eksisterande problem.

For at vi skal kome vidare no må vi utfordre etablert praksis. Det handler om korleis, kvifor og kva.

The golden circle

Kva er det riktige spørsmålet vi må stille?