Posted on 1 Comment

3) Design Thinking som metode und(r)evisning? – har vi metodefrihet eller metodeansvar?

Den skumleste setninga eg veit om i møtet med born er «Det er berre slik det er» – ingen born burde vekse opp, å måtte akseptere at deira nyfikenheit skal avgrensast. Denne genuine eigenskapen born har, skal vi nære med karbohydrater, protein og fett. Den skal vekse seg stor sterk.

Førestillingsevne, kommunikasjonsdugleik, takle tilbakegong og genuint nyfiken. Eit mindset med reiskap til å løyse uforutsette utfordringar, uavhengig av oppgåve, med tøffhet og stayerevne. Det er dit vil vil ha alle borna vi har ansvar for, enten dei er i skulen, i heimen, barnehagen..

For dei som ikkje kjenner til Endre Praksis, har eg lenge jobba med Digital Reiskap til å lære med som digitalpedagog, men altfor ofte ser eg at ein trur det handler om reiskapa (les: det digitale). Digitalisering er nærast blitt ei fy-ord i oppvekstsektoren, eller halleluja for andre. Å bruke digitale reiskap er som å gå frå hammer til spikerpistol, ein endrer metodikk fordi reiskapa utviklar seg. Ein ser tross alt ikkje snikkaren stå å slå spikeren i veggen med skaftet på spikerpistolen. Derfor fokuserer Endre Praksis no på metodikk og digitale reiskap, for den eine gjer noko med den andre. No er det Design Thinking som står i førarsetet.

Digitale reiskap er kun eit multibruk-reiskap

Om du ynskjer å bli varsla for seinare innlegg, kan du enten abonnere på «bloggen» nedst, eller gå inn på heimesida mi, www.endrepraksis.no og legge igjen e-posten din så vil eg gjere mitt beste for å halde deg oppdatert.

Dette blir eit «pauseinnslag» om Design Thinking i læringssamaheng. Om du kom inn i denne serien no, vil eg tilrå å lese dei to førre innlegga, for å henge med.

1) Design Thinking i und(r)ervisning – har du tid til effektiv læringsmetode?

2) Design Thinking i undervisning – ein prosessorientert metode å lære på

Seinare vil eg kome med konkrete opplegg du kan sette i gong for å trene på å bruke denne fantastiske metodikken i ditt læringsrom, undringsrom. – Ja, det er heilt bevisst at eg ikkje nyttar «klasserom». Der er mange omgrep i skulen som burde bytte namn, (friminutt, matpause, elevar, spesialundervisning, lærar, gym, lekser for å nemne nokon) – men det er eit innlegg for ei seinare tid.

Denne teksten er meint for å skape litt refleksjon og endringsvilje.. For skal eg vere ærleg, eg møter mange som ikkje gidder, vil eller har tru på å endre seg og sin eigen metode i oppvekstsektoren. Eg gir «metodefridom» mykje av orsaken til det. På mange måter er det lagt opp til å vere slik det er. MEN: det er skilnad på metodefridom og «metodedum» (les litt vidare før du hisser deg for mykje opp).

Dei fleste pedagoger vernar om metodefridommen som den heilage gral, men i det dei blir spurt om kva metode dei vel og nyttar i møtet med born, kjem det ofte «æææh…». Eg seier ikkje at det bevisst, men vi er kanskje litt indoktrinert i ein institusjon som står litt fast i eit samfunn som aldri har gått raskare? Alle som jobber med born har eit ansvar til å vere endringsagenter slik at kvar enkelt får best mogleg utbytte. Og nei, alle skal ikkje på høg måloppnåing, men alle skal lære nok til å lære seinare.

Design Thinking er EIN metode, som du kan velge..

Kva Design Thinking kan føre til i utdanning

I fare for at nokon bli provosert her, vil eg nett tilføye at eg er forkjemper for metodefridom, fordi det gir meg som pedagog høve til å tilpasse undervisning slik eg som pedagog vurderer det. Samtidig gir det oss eit enormt ansvar, der vi må halde oss oppdatert på ein heilt anna måte. Eg trur mange blir skremt av dette, og vier det mindre tid nettopp fordi det er å uhåndgripelige. Men å vere utdanna pedagog betyr ikkje at det vi lærte i studiet er det einaste rette. Tida forandrer seg. Vi må og. Vi må vere bevisst vårt ansvar, funksjon. Med stor fridom, kjem stort ansvar. Kanskje burde det heite «metodeansvar»?

Tony Wagner skriv i «The Global Achievement Gap» at eit arbeid kan brytast ned til oppgåver som krevja rutine, omsette informasjon og eksportere informasjonen eller oppgåver som manglar rutine, der ein først må skape informasjonen, finne ut korleis det skal omsettast og eksporterast. Den eine delen kan læres, den andre må øves på. Mykje!

Vårt mål, samfunnsoppdrag, må vere å hjelpe ungdommen til å trivast med oppgåver som ikkje er ei rutine, men det omvendte

Wagner undersøkte ein heil mengde leiarar frå ulike områder, kva kvaliteter dei ser i hos sine tilsette enda han opp med sju dugleiksområder for å overleve

1) Kritisk tenking og problemløysing – Å kunne gå gjennom informasjon, få djup forståing av utfordringa og kontekst og bruke relevant informasjon til å finne løysingar

2) Samarbeid på tvers av nettverk og lære gjennom påverknad – Å kunne lære i grupper og jobbe saman med mennesker som er langt frå korleis du sjølv er, i harmoni

3) Smidighet og tilpassingsdyktig – Evnen å manøvrere gjennom uro og motstand, å skifte endring til å betre forså samanhengande forandring, eller å snu tvers om og skifte retning (pivotere)

4) Iniativ og entreprenørskap – Evne å ta eigne val og handlingar, søkje nye høver og forandre miljøet rundt seg, til å ynskje å finne løysing på utfordringar

5) Effektiv verbal og skriftleg kommunikasjonsevne – Evne å vere tydeleg og kunne dele idear og kunnskap effektivt til andre som har andre perspektiv

6) Tilgong til og høve til å analysere informasjon – Å kunne gå gjennom og evaluere kvantitet og kvalitet, samtidig som ein identifiserer verdifull kunnskap som kan leie til løsying

7) Vere nyfiken og inneha forestillingsevne – Vere villig til å lære og vere interessert, å tenke på kva som kan bli betre og endre inngongsvinkel gjennom kreativ tenking, å kunne drøyme

For å kome hit, må det starte med oss som leder an. Det er vi som må skape endringsagenter, ved å endre praksis og vere endringsagenter sjølv, heile tida. Eg argumenterer for at vi har metodeansvar, der vi kan velge ein metode tilpassa det store målet. Men då må vi finne det store målet først. Altfor ofte låser vi oss fast, til det trygge, gjennomfører for å kome gjennom boka, haka av kompetansemål, ved å halde oss på trygt vatn med standardiserte tester, mål. Kvifor er det slik?

Dikt av Lisa Villa Prosen

Eg trur det handlar om at kvar enkelt lærar, pedagog, føler (eller må stå?) ansvarleg for kva borna kan, og ikkje kan. Her er eit vakum som er vanskeleg. Kva om vi snur litt på det? – Pedagogen er ansvarleg for kva bornet kan bruke kompetansen sin til i framtida, for å få ny kompetanse seinare?

Det viktigaste vi gjer er å tilpasse opplæringa til kvar enkelt, som igjen betyr at ordet metodeansvar er mykje meir rett enn metodefridom.

Karriera til dei fleste som veks opp i dag vil trenge kunnskap som IKKJE involverer memorisere og gjenskaping av informasjon, men ta til seg og analysere informasjon, kommunisere, kollaborere, med ein dose stayerevne og sjølvguiding. Då må vi gjere meir av det. Situasjonsbetinga læring.

I ei verd med konstant forandring, seinaste ein tidleg vårdag i 2020 som vi har ferskt i minne, må vi endre praksis til å ha mindre fokus på «kva vi lærer» og meir fokus på «korleis vi lærer». Reiskapa, dei er der dei. Klare til å bli tatt i bruk. Det er avgjerande at vi har situasjonsbetinga læring som speglar utsida av institsjonen best mogleg. Får vi inn prosessorientert metodikk på toppen begynner det å lukte godt.

Her er Design Thinking i sitt ess. Den lærande vil kunne angripe alle typar utfordringar og omstender som ein designer, bli agenter for endring gjennom undring uansett kvar dei er og kva dei gjer i verda – i framtida. Design Thinking er ein menneskesentrert metode, der demokratiske prinsipp blir fostre gjennom struktur og reiskap for å lære. Ein designer vil eg definere som:

«ein person som brukar design som prosess og strategi til å tenkje, gjere handling for å forbetre ein situasjon eller erfaring eller løyse ei konkret utfordring» – Fri tolking av det eg har lese, erfart og eigne tankar.

Gjennom dei fem prinsippa som eg har skrive meir om i dei to førre innlegga, empatisere, definere, «ideate» prototype og testing der ein jobbar målretta og fokusert for å få mest mogleg ut av kvar fase, før ein går vidare til neste er kontinuerleg læring, uten å vite svaret på førehand. Slik senker vi tempoet, samtidig som vi kjem raskare og meir presist fram til målet. Rart eigentleg…

Forestill deg at du får spørsmålet «kva metode nyttar du?» – og du kan svare «Spennande at du spør, no skal du høyre (…)» – med trygghet som oser kompetanse.

Kjelder:

Tony Wagner – tal og forsking i presentasjon: https://cdn.ymaws.com/www.co-case.org/resource/resmgr/imported/Tony%20Wagner%20PowerPoint.ppt

Tony Wagner – The Global Achievment Gap (kortversjon): https://d1pf6s1cgoc6y0.cloudfront.net/572d38f568ab4c04aa26308a71da2025.pdf

Tony Wagner – Why Even our best schools dont teach the new survival skill our children need, and what we can do about it: https://www.semanticscholar.org/paper/The-Global-Achievement-Gap%3A-Why-Even-Our-Best-Don%27t-Wagner/f9615da131df0b441ce6307241d82d2b2d2ee162

Posted on 2 Comments

1) Design Thinking i und(r)ervisning? – har du tid til effektiv læringsmetode?

Ja, og atter ja. Design Thinking er ein veksande metodikk som verkeleg høyrer heime enten du skal organisere huset ditt, starte innovativ bedrift eller produkt, eller i undervisning.

Kva er Design Thinking?- kort forklart.

Design Thinking er innstilling, ein metodikk som angriper korleis ein tenkjer og møter læring, samhandling og problemløysing. I praksis, er Design Thinking, eller Design Tenking på norsk, ein prosess og eit rammeverk for å identifisere utfordringar, samle informasjon, generere potensielle løysingar, grave ut idear og teste løysingar. Som metodikk er den fleksibel og kan fungere fint for å oppnå det meste, fungere som eit kart for ein aktivitet eller prosjekt. Stort eller lite. 

Design Thinking som prosess.

Gjennom metodar og teknikkar i Design Thinking, strukturer ein metoden for å identifisere utfordringar, samle informasjon og genere potensielle løysingar. Vidare teste dei for så finne ut kva som er verdt å ta med seg, og kva ein kan forkaste. Dette minimerer tid, samtidig som ein aukar læringsutbytte ved å sjå ting frå ulike vinklar. Alle delane i prosessen har som mål at ein skal lære av dei, isolert kvar for seg. Slik aukar vil du alltid lære, samtidig som ein minimerer risikoen for feil mot sluttproduktet. Refleksjon skal alltid tida vere i sentrum av kvart ledd.

Design Thinking i utdanning steg for steg

Design Thinking er ein aktiv prosess

Prosjektbasert metodikk skal Design Thinking utfordre på tvers av disiplinar, der ein utfordrar og utforskar nye idear, møter relevante kjelder for som er sentrale for utfordringane ein har utvikla. På denne måten inviterer Design Thinking til ein kollaborerande samhandling på tvers av fagområder, for å nå målet. Den lærande, eller søkande, blir til ein kvar tid personleg engasjert i ledda og må mestre kommunikasjon og kritiske ferdigheter.

Kva gjer ein i Tesgin Thinking prosess?

1) Empatisere

Dette er hjartet i metodikken. Alt blir bygd på denne fasen. Gjennom empati skal ein finne ut kva andre trenger det til. Dette utfordrar oss til å utvide horisonten til å tenkje andre si trong, meistre å sjå ting frå andre sitt perspektiv. I læreplansamanheng kan vi kalle dette for mottakarmedvit. Men gjennom Design Thinking handler det meir om å utforske “kva er dette? Kvifor? Korleis?” – gjennom å utforske utfordringar med “five Why`s” kjem ein for kvar gong nærare ei meining med det ein gjer.

2) Definer

Som lærarar ser vi ofte på oss sjølv som høgt utdanna, intelektuelle og med mange meiningar. Men kor ofte går ein inn og faktisk definerer? Eller i kva ledd blir ting definert? Etter at ein har forstått kva ein treng, er det på tide å starte å sjå på ein definerande prosess. Vi kan ikkje forstå noko, før vi forstår kven som skal profetere på noko. Vi kan ikkje lage ei betre løysing, før vi verkeleg veit kva utfordringa er. Gjennom teknikkar frå Desgin Thinking skal ein gjennom kreative prosessar definere kva som er den eigentlege utfordringa, gjennom opne og lukka tankegongar.

3) “Ideate”

I mangel på eit betre ord på norsk, er dette ein samhandlande idèfase. Her skal ein bruke tilbakemeldingar og tankar frå fasane over til å skape idear og potensielle forståingar av utfordringane. Når vi forstå trongen, er vi betre rusta til å møte dei. Denne fasen handler om “brainstorming”. Gjerne i grupper med ulike dugleiksområder og interesser, men med felles forståinga av fasane over. Målet er å generere så mange potensielle løysingar, uavhengig av kvarandre – fri tankestraum. Ein verkeleg kreativ og null-dømmande prosess. Her er ikkje lov å tenkje “kva er mogleg”.

4) Prototype

Vi skal no skape ein testbar versjon. Kladd. Kall det kva du vil, men målet er å sjekke om vi i fase 1-3 har forstått dette rett. Samtidig er vi opne for at prototypen vår må, og bør mest truleg gå gjennom mange forandringar. Det er ein del av ein prosess. Her kan vi teste ut fasen før, og sjekke ideane isolert om det tilfredstill trongen til fase 1 og 2.

5) Test

Når vi er nøgd med kladde, prototypen, tester vi den. Her er målet å finne ut kva vi må forbetre på den. Vi er ikkje ferdig, og i værste (eller beste??) fall må tilbake til fase 1 og 2. Altfor ofte fungerer ikkje ideen vår slik vi har tenkt, men her ligg enorm læring i å finne dette ut. Ei læring som er vere gull verdt for framtidige mennesker som skal ut i arbeid. Vi skal kunne raskt vurdere om prototypen vår er suksessfull eller ein feil, med å ha lagt inn måleeiningar til å test den som vi kan svare “ja” eller “nei” på når vi vurderer resultatet.

Nokon siste ord

Dette tar tid, det farlegaste omgrepet i undervisningssektoren. Men alt skal vere ein læringsprosess. Gjennom å integrere Design Thinking som metodikk stopper vi opp i kvart ledd og aukar læringsutbytte og forståelsen heile tida.

Det er vel målet med utdanning? – ikkje sluttproduktet.

Eller? – skriv gjerne ein kommentar under.