Posted on 2 Comments

Aktiv, i ro..? Jepp.. iMO-learn. Rørsle er naturleg.

Som lærar sjølv finn eg alltid dette som eit dilemma. På ei side er det heilt klart ein fordel om eg greier å oppretthalde ein viss ro i klasserommet, samstundes veit eg kor unaturleg dette er for ein kropp som kjem frå ein aktiv barndom. Rørsle har vore dei største oppdagingane og bidragsytara til positiv stimuli av og skryt. Merksemd frå dei viktigaste personane rundt deg.

Alt frå første gongen ein løfta på hovudet, snudde seg rundt. Krabba. Røyste seg. Tok eit skritt. To skritt. Fem skritt. Springe. Forlengs rulle. Slå hjul. Nokon til og med salto (har aldri forstått kvar den første tanken om det kom frå). Kvar gong har det (forhåpentlegvis) gitt skryt, applaus, gode blikk, varme, positiv stimuli til å føresette, rollemodellar rundt.

Då er det noko fundamentalt gale at vi tar i frå bornet dette på skulen. Rørsle er noko vi skal verdsette. Vi må forstå at rørsle er, og skal vere, positivt betinga. Dei største bragdene blir utført med rørsle. Altfor for ofte ender vi med å gjere det motsette. For å halde ro og orden.

Eg starta i innleiinga med at eg finn dette dilemmaet vanskeleg som pedagog. Løysinga har vore å styre aktivitetar der rørsle er ein del av undervisninga. Men kvar gong det er reint vaksenstyrt, er der og påfølgande reglar, forventingar, målingar, vurderingar og meiningar. Dette fører til at rørsle er forventa, på ein viss måte, med ein viss ro, på ein viss måte. Det er noko som skjer umiddelbart ein vaksen seier “no skal vi” uavhengig kor godt meint det er.

Det er ein orsak til at ein vipper på stolen, at ein sit på ulike måtar i løpet av 60 minutt. Det er den spontane rørsla, den rørsla som skjer utan at vi tenkjer at “no skal vi”. Det er akkurat denne rørsla eg tenkjer på avsnitt to.

Når bornet løfta hovudet var det ikkje fordi nokon sa “no skal du løfte hovudet”. Om du har vore ein av dei som har sagt det, slik som meg, så er du nok samstundes vel vitande om at bornet strengt tatt ikkje forstod deg. Eller når ein starta å gå. Ein har rørt seg lenge før ein lytta på kommandoar. Det var den spontane rørsla, motivert av å studere rollemodellar, strekke seg, prøve på det umoglege. Kanskje den vakraste delen med born. Standhaftigheit. Den vi aldri må røve frå dei.

Men kva med i klasserommet? Der er det lærar som er rollemodell. Lærar kan gå, sitte, røre på seg, drikke kaffi, sjekke mobilen (kanskje?), gå ut, gå inn. Men borna kan ikkje.

Her skjer det eit brot synes eg.

Eg er glad for 2019 der eg oppdaga iMO-learn stolane, og valde å satse på desse i Noreg. Dei løyser ikkje alt, men det er ein start. Det at det finnes stolar som er skapt for at ein skal få røre på seg, vippe, løfte på, gå på, ha stafettar på, bruke til å svare med, analogt og digitalt. Det at eit møbel i eit und(r)evisningsrom faktisk har ein pedagogisk effekt. For det er ein gong så at vi har lært så mykje om læringsteori, forsking på læring, læringsstilar, metodar, at det kanskje er på tide å tenkje på inventaret rundt eleven. Der er vi stort sett veldig gode dei første åra. Der er kalender, på norsk, engelsk, kanskje til og med polsk, arabisk og snart ukrainsk? Vi startar med dagen i dag, på alle språk, været, vi trekker lapper, snakkar om tinarveden til datoen. Det heng lappar med namn, forbokstav, stor bokstav, liten, plakatar med “sun” og “rain”..

Men framleis sit vi som på ein buss.. På rekker, med ein pult og stol som er din. Som er nærast bolta i gulvet. Mi erfaring er at noko av det minst mobile i eit læringsrom er stasjonen din, og bornet sin eigen kropp.

Har du ikkje høyrd om iMO-learn før, så ta gjerne kontakt på e-post. Eg demonstrerer gjerne. Du kan starte med å sjå denne videoen 🙂

Om du skulle synes tankane er heilt på bærtuer, eller at det er noko fornuftig, så del gjerne tankar i kommentarfeltet under. Alt er godt mottatt !

Posted on Leave a comment

Tips når du lagar Utbrytarrom (Escape Room) i One Note.

Tenkte eg skulle samanfatte ein liten post om ting eg prøver å tenkje på når eg lagar faglege utbrytarrom i One Note.

  • Elevar må trene på å finne informasjon i tekst. Erfaringa mi tilseier at det ofte er dei enklaste løysingane flest slit med å finne. Til dømes når ein må lese eit avsnitt grundig, for å finne eit spesifikt ord. Dette er nok strategiar dagens tempo-ungdom ikkje trenar så mykje på. Så legg gjerne svar direkte i tekst.
  • Ha ei historie. Ofte blir den til undervegs. Som norsk-lærar ynskjer eg å bruke Utbrytarromma mine som gode eksempel på tekstskaping. Overdiv med adjektiv, lag levande bilete med ord, ha dialog i rett format, bruk skrivestartarar som elevane kan nytte sjølv. La historia vere eksempel til etterfølging. Allereie her startar tverrfagligheten i Utbrytarrommet.
  • Alt kan bli til ein kode. Dette er ofte det ein gruer seg til, men med enkle søk på nett etter korleis skrive ting i kodar, så finn du snart ut at alt kan bli kode. Her er det berre kreativiteten som stopper.
  • Ta vare på kodar som elevane likar. Nokon grupper liker enkle Cæsar shift, andre PigPen ciphers. Finn ut kva dei liker og bruk det.
  • Ikkje ver redd for at dei står litt fast. Her kjem problemløysing og kritisk tenking inn. Så lenge historia er der, så lenge ein skapar ein kontekts som gjer dei nyfikne, så vil dei vidare. Det at ein sit å puttlar på i 10 minutt for å løyse noko er ikkje farleg.
  • Elevane vil skjøne at det er fagleg relevant. Dei er tross alt på skulen. Dette gjer ofte elevane til litt sutrebukkar “ååh, dette er kjedeleg…”. Mi erfaring er at dei meiner det ikkje, det er berre den klassiske “skulearbeid suger” tankegongen. Det går fort over. Dei spør ganske raskt etter fleire slike opplegg.
  • Det tar tid. Eg brukar omtrent 3-4 timar på eit rom. Så må eg kryssjekke det faglege, og sikre at kodane faktisk fungerer. Ofte kan mine rom ta meg 6-7 timar å lage dei, men…
  • …ta vare på romma dine. Dei kan gjenbrukast. Sjølv har eg laga rom om dei store tverrfaglege tema som “demokrati”, “17. mai”, “samane sin nasjonaldag”, “likestilling”, “reknestrategiar”, “julekalender”, “vikingtida” for å nemne nokon. Dette er rom eg fint kan ta opp igjen i andre grupper, andre år.
  • Lag ein god oversikt over kva rommet inneheld, det faglege målet. Det gjer punkt 7 og 8 ekstra kjekt 🙂

Om du lagar rom sjølv, ynskjer eg gjerne å høyre frå deg. For å sparre, dele idear og erfaringar. Send gjerne ein e-post. Du finn den på heimesida mi http://www.endrepraksis.no. One Note kan nyttast til mykje, eg har mellom anna lærarplanleggaren min i One Note, som du finn under nettbutikk. Last eventuelt ned lærarplanleggaren for 2021-2022 og bruk den som utgangspunk til å lage din eigen 🙂

Kommenter gjerne under, og del. Om det er interesse, så deler eg gjerne enno meir detaljert korleis eg tenkjer når eg lagar Utbrytarrom i One Note i ein seinare post.