Posted on Leave a comment

Ein takk

Vi feirer tradisjonelt runde tal. Sjølv om det er eit tal, som alle andre tal, så set vi litt ekstra pris på dei. Personleg kjenner eg på at runde tal veks med mengde. Eg kan ikkje hugse at eg tenkte spesielt på “no er eg 10 år”, like mykje som “no er eg 20”. Sjølv om det kan vere fleire grunner til det… Enno meir tenkte eg når eg var 30. Og sikkert enno meir når 40. Du tar teikninga.

11.08 2020 er ein slik dag for Endre Praksis. Det var dagen når eg nådde 600 følgarar på Facebook. Eg er audmjuk, samtidig kjenner eg på litt æresfrykt. Som med alle tal, når dei veks, og gjerne er runde, føl det forpliktelsar. Slik kjenner eg på det akkurat no. Eg ynskjer å ta tak i den slik at ein skapar verdi for fleire. Det er hovudorsaken til at eg starta i læraryrket tross alt. Forpliktelse er ein god ting. Det skjerper sansane, gjer deg litt meir medviten og gjer at du kan prestere enno litt betre.

Endre Praksis nådde 600 følgarar.

Så først og fremst, takk til alle 600 som følger. Det blir verdsatt høgt. Når ein er medlem av noko, så ynskjer ein få noko tilbake. Eg håper det er forventninga til alle 600 som har likt sida.

Seks hundrede takk.

Så eg spør rett ut, og håpar ein kan kome med ein kommentar enten på Facebooksida du finn ve å trykke HER med kommentar på posten, eller i dette innlegget nederst:

“Kva skulle du ynskje vart formidla innen skule, metode, digitalpedagogikk som du hadde satt pris på?” – Eg vil prøve å ta tak i alle tinga som kjem inn.

Mykje spennande er på gong no, snøballen har begynt å rulle. Det er lanseringsfest av matematikkspelet Numetry i Grieghallen 3. september som eg er stolt over å få vere med på, oppstartseminar for Barnevakten, den veksande interessen for iMO-learn (du kan sjå den ved å trykke HER), eit potensielt samarbeid med eit stort europeisk EdTech selskap og freelancearbeid. Ikkje minst ser eg fram til å jobbe som digitalpedagog i skulen og hauste mange erfaringar der som eg kan ta med meg, og gi vidare. Stay tuned.

Til slutt vil eg raskt minne på at mykje går ut som nyheitsbrev til hundrevis som har lagt igjen e-posten sin, du finn den ca. 1/3 oppe på framsida www.endrepraksis.no. Der sender eg ut tips, triks og eit knalltilbod i ny og ne. Det blir holdt til dei litt større og formelle tinga. Så har du ikkje lagt igjen e-posten der kan det vere du har gått glipp av noko.

Tusen takk for tilliten alle saman. Helsing:

Endre Natvik, dagleg leiar i Endre Praksis AS
Posted on 1 Comment

3) Design Thinking som metode und(r)evisning? – har vi metodefrihet eller metodeansvar?

Den skumleste setninga eg veit om i møtet med born er «Det er berre slik det er» – ingen born burde vekse opp, å måtte akseptere at deira nyfikenheit skal avgrensast. Denne genuine eigenskapen born har, skal vi nære med karbohydrater, protein og fett. Den skal vekse seg stor sterk.

Førestillingsevne, kommunikasjonsdugleik, takle tilbakegong og genuint nyfiken. Eit mindset med reiskap til å løyse uforutsette utfordringar, uavhengig av oppgåve, med tøffhet og stayerevne. Det er dit vil vil ha alle borna vi har ansvar for, enten dei er i skulen, i heimen, barnehagen..

For dei som ikkje kjenner til Endre Praksis, har eg lenge jobba med Digital Reiskap til å lære med som digitalpedagog, men altfor ofte ser eg at ein trur det handler om reiskapa (les: det digitale). Digitalisering er nærast blitt ei fy-ord i oppvekstsektoren, eller halleluja for andre. Å bruke digitale reiskap er som å gå frå hammer til spikerpistol, ein endrer metodikk fordi reiskapa utviklar seg. Ein ser tross alt ikkje snikkaren stå å slå spikeren i veggen med skaftet på spikerpistolen. Derfor fokuserer Endre Praksis no på metodikk og digitale reiskap, for den eine gjer noko med den andre. No er det Design Thinking som står i førarsetet.

Digitale reiskap er kun eit multibruk-reiskap

Om du ynskjer å bli varsla for seinare innlegg, kan du enten abonnere på «bloggen» nedst, eller gå inn på heimesida mi, www.endrepraksis.no og legge igjen e-posten din så vil eg gjere mitt beste for å halde deg oppdatert.

Dette blir eit «pauseinnslag» om Design Thinking i læringssamaheng. Om du kom inn i denne serien no, vil eg tilrå å lese dei to førre innlegga, for å henge med.

1) Design Thinking i und(r)ervisning – har du tid til effektiv læringsmetode?

2) Design Thinking i undervisning – ein prosessorientert metode å lære på

Seinare vil eg kome med konkrete opplegg du kan sette i gong for å trene på å bruke denne fantastiske metodikken i ditt læringsrom, undringsrom. – Ja, det er heilt bevisst at eg ikkje nyttar «klasserom». Der er mange omgrep i skulen som burde bytte namn, (friminutt, matpause, elevar, spesialundervisning, lærar, gym, lekser for å nemne nokon) – men det er eit innlegg for ei seinare tid.

Denne teksten er meint for å skape litt refleksjon og endringsvilje.. For skal eg vere ærleg, eg møter mange som ikkje gidder, vil eller har tru på å endre seg og sin eigen metode i oppvekstsektoren. Eg gir «metodefridom» mykje av orsaken til det. På mange måter er det lagt opp til å vere slik det er. MEN: det er skilnad på metodefridom og «metodedum» (les litt vidare før du hisser deg for mykje opp).

Dei fleste pedagoger vernar om metodefridommen som den heilage gral, men i det dei blir spurt om kva metode dei vel og nyttar i møtet med born, kjem det ofte «æææh…». Eg seier ikkje at det bevisst, men vi er kanskje litt indoktrinert i ein institusjon som står litt fast i eit samfunn som aldri har gått raskare? Alle som jobber med born har eit ansvar til å vere endringsagenter slik at kvar enkelt får best mogleg utbytte. Og nei, alle skal ikkje på høg måloppnåing, men alle skal lære nok til å lære seinare.

Design Thinking er EIN metode, som du kan velge..

Kva Design Thinking kan føre til i utdanning

I fare for at nokon bli provosert her, vil eg nett tilføye at eg er forkjemper for metodefridom, fordi det gir meg som pedagog høve til å tilpasse undervisning slik eg som pedagog vurderer det. Samtidig gir det oss eit enormt ansvar, der vi må halde oss oppdatert på ein heilt anna måte. Eg trur mange blir skremt av dette, og vier det mindre tid nettopp fordi det er å uhåndgripelige. Men å vere utdanna pedagog betyr ikkje at det vi lærte i studiet er det einaste rette. Tida forandrer seg. Vi må og. Vi må vere bevisst vårt ansvar, funksjon. Med stor fridom, kjem stort ansvar. Kanskje burde det heite «metodeansvar»?

Tony Wagner skriv i «The Global Achievement Gap» at eit arbeid kan brytast ned til oppgåver som krevja rutine, omsette informasjon og eksportere informasjonen eller oppgåver som manglar rutine, der ein først må skape informasjonen, finne ut korleis det skal omsettast og eksporterast. Den eine delen kan læres, den andre må øves på. Mykje!

Vårt mål, samfunnsoppdrag, må vere å hjelpe ungdommen til å trivast med oppgåver som ikkje er ei rutine, men det omvendte

Wagner undersøkte ein heil mengde leiarar frå ulike områder, kva kvaliteter dei ser i hos sine tilsette enda han opp med sju dugleiksområder for å overleve

1) Kritisk tenking og problemløysing – Å kunne gå gjennom informasjon, få djup forståing av utfordringa og kontekst og bruke relevant informasjon til å finne løysingar

2) Samarbeid på tvers av nettverk og lære gjennom påverknad – Å kunne lære i grupper og jobbe saman med mennesker som er langt frå korleis du sjølv er, i harmoni

3) Smidighet og tilpassingsdyktig – Evnen å manøvrere gjennom uro og motstand, å skifte endring til å betre forså samanhengande forandring, eller å snu tvers om og skifte retning (pivotere)

4) Iniativ og entreprenørskap – Evne å ta eigne val og handlingar, søkje nye høver og forandre miljøet rundt seg, til å ynskje å finne løysing på utfordringar

5) Effektiv verbal og skriftleg kommunikasjonsevne – Evne å vere tydeleg og kunne dele idear og kunnskap effektivt til andre som har andre perspektiv

6) Tilgong til og høve til å analysere informasjon – Å kunne gå gjennom og evaluere kvantitet og kvalitet, samtidig som ein identifiserer verdifull kunnskap som kan leie til løsying

7) Vere nyfiken og inneha forestillingsevne – Vere villig til å lære og vere interessert, å tenke på kva som kan bli betre og endre inngongsvinkel gjennom kreativ tenking, å kunne drøyme

For å kome hit, må det starte med oss som leder an. Det er vi som må skape endringsagenter, ved å endre praksis og vere endringsagenter sjølv, heile tida. Eg argumenterer for at vi har metodeansvar, der vi kan velge ein metode tilpassa det store målet. Men då må vi finne det store målet først. Altfor ofte låser vi oss fast, til det trygge, gjennomfører for å kome gjennom boka, haka av kompetansemål, ved å halde oss på trygt vatn med standardiserte tester, mål. Kvifor er det slik?

Dikt av Lisa Villa Prosen

Eg trur det handlar om at kvar enkelt lærar, pedagog, føler (eller må stå?) ansvarleg for kva borna kan, og ikkje kan. Her er eit vakum som er vanskeleg. Kva om vi snur litt på det? – Pedagogen er ansvarleg for kva bornet kan bruke kompetansen sin til i framtida, for å få ny kompetanse seinare?

Det viktigaste vi gjer er å tilpasse opplæringa til kvar enkelt, som igjen betyr at ordet metodeansvar er mykje meir rett enn metodefridom.

Karriera til dei fleste som veks opp i dag vil trenge kunnskap som IKKJE involverer memorisere og gjenskaping av informasjon, men ta til seg og analysere informasjon, kommunisere, kollaborere, med ein dose stayerevne og sjølvguiding. Då må vi gjere meir av det. Situasjonsbetinga læring.

I ei verd med konstant forandring, seinaste ein tidleg vårdag i 2020 som vi har ferskt i minne, må vi endre praksis til å ha mindre fokus på «kva vi lærer» og meir fokus på «korleis vi lærer». Reiskapa, dei er der dei. Klare til å bli tatt i bruk. Det er avgjerande at vi har situasjonsbetinga læring som speglar utsida av institsjonen best mogleg. Får vi inn prosessorientert metodikk på toppen begynner det å lukte godt.

Her er Design Thinking i sitt ess. Den lærande vil kunne angripe alle typar utfordringar og omstender som ein designer, bli agenter for endring gjennom undring uansett kvar dei er og kva dei gjer i verda – i framtida. Design Thinking er ein menneskesentrert metode, der demokratiske prinsipp blir fostre gjennom struktur og reiskap for å lære. Ein designer vil eg definere som:

«ein person som brukar design som prosess og strategi til å tenkje, gjere handling for å forbetre ein situasjon eller erfaring eller løyse ei konkret utfordring» – Fri tolking av det eg har lese, erfart og eigne tankar.

Gjennom dei fem prinsippa som eg har skrive meir om i dei to førre innlegga, empatisere, definere, «ideate» prototype og testing der ein jobbar målretta og fokusert for å få mest mogleg ut av kvar fase, før ein går vidare til neste er kontinuerleg læring, uten å vite svaret på førehand. Slik senker vi tempoet, samtidig som vi kjem raskare og meir presist fram til målet. Rart eigentleg…

Forestill deg at du får spørsmålet «kva metode nyttar du?» – og du kan svare «Spennande at du spør, no skal du høyre (…)» – med trygghet som oser kompetanse.

Kjelder:

Tony Wagner – tal og forsking i presentasjon: https://cdn.ymaws.com/www.co-case.org/resource/resmgr/imported/Tony%20Wagner%20PowerPoint.ppt

Tony Wagner – The Global Achievment Gap (kortversjon): https://d1pf6s1cgoc6y0.cloudfront.net/572d38f568ab4c04aa26308a71da2025.pdf

Tony Wagner – Why Even our best schools dont teach the new survival skill our children need, and what we can do about it: https://www.semanticscholar.org/paper/The-Global-Achievement-Gap%3A-Why-Even-Our-Best-Don%27t-Wagner/f9615da131df0b441ce6307241d82d2b2d2ee162

Posted on Leave a comment

Digital klasseskille hos pedagoger? Nokon refleksjonar.

Det digitale skillet er på veg, kanskje like raskt som teknologien rører seg framover? For å starte med eit forslag til definisjon, vil digitale skiller kunne høyres noko slikt ut:

Digitalt klasseskille

Viser primært til sosiale og økonomiske skilnadar som endrer seg eller aukar som følge av at forskjellige grupper i samfunn får ulik tilgang til teknologi. 

Søkjer ein etter digitalt klasseskille, kjem det mange utsegn, tekstar, tankar. Frå gode kjelder som Regjeringen.no, Utdanningsnytt og alle andre aktører som melder seg inn for å skape ein betre skule. Akkurat som eg gjer no.

La oss nett reflektere over fakta, så tenkje litt tanker. Kor mange pedagoger det er i Noreg er eit litt vanskeleg tal, då mange ikkje er i arbeid som pedagog, og talet på ufaglært er vanskeleg, men eg tørr tippe der er omtrent 180.000 + (kjelde: Ssb). Uansett om talet mitt er heilt feil, så kan vi anta det er ein heil del, i skule og barnehage. Det vi forhåpentlegvis alle er einige om som arbeider i oppvekstsektoren er at målet vårt er å ta vare på, vidareutvikle og førebu borna på framtida.

alt som må mestres i skulen

Eg lurer då på kvifor denne sektoren finn det så vanskeleg å tenkje innovativt og framtidsretta? Kvifor organiserer skulen seg som den gjorde for hundrevis av år eller har innslag av metodar som var tilpassa dei som fekk avgrensa tilgong til opplæring og måtte passe på repetisjon i form av heimearbeid (lekser)?

Er det slik at læringsrommet til sjuande og sist er avhengig av pedagogens kompetanse og ingenting anna? La oss sei det først som sist, det er store skilnadar i pedagogens digitale kompetanse. Rapportar viser at denne skilnaden aleine er med på påverke eksamensresultat (Kjelde: Regjeringen).

Rikke Høistad Sjøberg i Kunnskapsdepartementet:

Vi skal ha en skole der alle elevene lærer å bruke og beherske digitale verktøy, og får mulighet til å lykkes, sier statssekretær

Det er den enkelte kommunen og skuleeigar sitt ansvar. Men det er vanskeleg å ta ansvar for noko ein ikkje veit om er mi erfaring. Det er først når ein har oppdaga kva digital kompetanse kan medføre, ein greier å sjå fordelen med å inneha. Mange stader er det fyrtårnspedagoger, men ein ender fort opp som digital vaktmester.

Men kva med brukaren? Eleven? Bornet? Dei blir og utsett på dette skillet.

Der er mange aktører som verkeleg har heve seg rundt, og gjer avansert teknologi tilgjengeleg for “kvermansen”. Lær Kids koding, Forskerfabrikken, Newtonrommene, Vitensenteret og Lego er få av mange aktører som alle tar på seg eit ansvar å tilgjengeleggjere det som framtida som venter borna vil vere.

Men kvifor bruker vi det ikkje då? Hadde eg blitt spurt og svart ærleg, som no:

“eg veit ikkje korleis det virker, derfor gjer eg det ikkje. Som pedagog/ansvarleg er det viktig at eg har full kontroll” – Denne påstanden ville vore ekstremt destruktivt innen grunder og innovasjonstankegong, det er sikkert.

Er det noko eg har lært gjennom reisa av å starte opp selskap, så er det er anerkjenne det eg ikkje kan, få hjelp til å gjere eller lære. Så bygger ein stein for stein. Men kan det hende ein for lenge har brukt argumentet “slik lærte dei før, slik kan dei lære no” så lenge, at steget for å anerkjenne kva ein ikkje kan og treng hjelp med, handler om at ein ikkje er i nærleiken av å sjå potensialet? Noko som vil gjere det enno meir vanskeleg å stille spørsmål, som kanskje kunne ført til læring?

tung setning, ein gong til:

Er avstanden blitt så stor at ein ikkje lenger ser kva som er mogleg?

Det er som eleven som har hatt 9,5 år med matematikk, uten å forstå. Så skal denne eleven gjennom ein test som alle andre, sjølv om vi alle veit utfallet. Hadde “hen” vore fanga opp i 3.-4. klasse ville det kanskje sett annerledes ut. Og slik er det. No må pedagoger få differensiert opplæring, akkurat som borna.

Elever får svært variert opplærng i bruk av digitale reiskap. Mykje skuldast sjølvsagt tilgong, men og kompetanse. Eller satsing. Tilgong vil alltid vere orsak, men det betyr ikkje at problemet forsvinner.

Vi skal ikkje ha ein skule med digitalt klasseskille, men vi har det. Det skal vere ei opplæring der ein lærer å bruke, beherske og utnytte digitale reiskap, får høve til å lukkes og oppdage høvene.

I større og større grad er til dømes eksamen lagt opp til at ein handsamer digitale reiskap, då må vi passe på at det er ein del av den naturlege opplæringa. Eksamen skal liksom vere den siste store testen…

Digital kompetanse

Før var det konkurransefortrinn, no er det naudsynt.

Derfor bør det vere ein naturleg del av opplæringa. 60% av dei som startar på skulen neste år, vil ende opp i yrker vi ikkje veit kva er (kjelde: NRK). Teknologi og bruk er ein like viktig del av av oss som demokrati, samfunnsliv og medborgarskap. Sist i dag las eg om ein statsoverhovud som vil fjerne sosiale medier fordi ein sjølv ikkje fekk bruke ytringsfridommen fritt. Då skal ingen få det? Det er slike hendingar som bør ringe kraftige bjeller, då vi ser at teknologien gir oss bruk til å ha si eiga stemme, ut i verda, identitet, utvikling og grunnlovsparagraf 100 er mykje mynta rundt det å beherske teknologi. Det er ikkje berre Minecraft og Fortnite.

Når born får ta del i teknologien som omgir samfunnet, vil dei bli betre rusta til framtida enn dei som ikkje gjer det. Sånn er det. Så kvifor halde tilbake?

digitale reiskap i oppvekst

-er ein reiskap til å lære i lag med, ikkje av!

Sitatet over er så viktig. Vi skal lære å ha dei rundt oss, for å fremje læring, forståing. Vi skal bruke digitale reiskap til å “lære å lære”. Livslang læring.

I Noreg har vi låge lenge fremst. No er vi sinke i Europa. 75% av norske 7. klassingar digitale reiskap mindre enn 4 timar i veka. Kva blir dei resterande timane ila veka brukt til? Mest truleg er mykje av tida brukt til “slik vi gjorde før”. Det held ikkje. “Før” er lenge siden i den digitale verda, og blir enno lenger sida raskare enn vi aner.

Noreg kjem med dårlegare resultat enn andre land i Europa når det gjelder korleis digital dugleik blir tileigna gjennom utdanning. 30% i barneskulen bruker datamaskin kvar dag, 50% eit par gonger i veka. 16% eit par gonger i mnd og 5% aldri. Kan vi akspetere det? (Kjelde: Nou2013:2).

Born sin digitale rettighet

Born har rett til å lære det. Det har vore aktivt siden Kunnskapsløfte (2006) og blir enno tydlegare i Fagfornyelsen (2020). Det vil bidra til at borna stiller meir likt etter same skulegong.

Det er nok vi pedagoger som må omstille oss først, for at dei vi jobber for skal kome vidare. Vi presse på og tørre. Vi må få opplæring, rammer som presser oss litt vidare, så ein kan starte med å greie å stille spørsmål som igjen kan fremje auka kompetanse. Der er framleis tid til å hente oss inn, men då må vi aktivt søkje det.

Eg tørr sei at vi må endre praksis for å kome vidare, og eg gler meg til Fagfornyinga. For då skal eg drive med så mange ting eg ikkje kan, men finne det ut på vegen i lag med elevar og kollega.

Om ein ikkje skal dette av no, trengs det aktiv handling. Vi kan ikkje leve med skille i oppvekstsektor. Teknologien forsvinner ikkje, den skal gjere det enklare og meir effektivt.

Kjeldeliste:

NOU2013:2: https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/nou-2013-2/id711002/sec8

NRK: https://www.nrk.no/ytring/uhort-digitalt-klasseskille-1.13651390

Regjeringen: https://www.regjeringen.no/no/aktuelt/bekymret-for-digitalt-klasseskille/id2621106/)

Ssb: https://www.ssb.no/utdanning/statistikker/utdansatte